Βυζαντινή εποχή

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού ο βαθύς σεβασμός προς την ελευσινιακή θρησκεία δεν εκριζώνεται αμέσως αλλά επιβιώνει ως τα τέλη του 4ου αι. μ.χ. Μόνο με την έκδοση των αυστηρών διαταγμάτων του αυτοκράτορα Θεοδόσιου (379-395 μ.χ.) παύει η άσκηση της λατρείας, ενώ το τελειωτικό χτύπημα επιφέρουν οι ορδές του Αλάριχου, το 395 μ.χ. που ισοπεδώνουν το Ιερό της Δήμητρος και φονεύουν τον τελευταίο Ιεροφάντη.
Η καταστροφική επιδρομή των Γότθων του Αλάριχου επέφερε το αμετάκλητο τέλος του Ιερού, δεν ερήμωσε όμως οριστικά την περιοχή. Στερημένη από την αρχαία της δόξα, μια μικρή κοινότητα χριστιανών επιβιώνει στην παλαιοχριστιανική και την πρώιμη βυζαντινή περίοδο. Μάρτυρες αυτής της επιβίωσης είναι τα θεμέλια κατοικιών αυτής της περιόδου που έφεραν στο φως οι ανασκαφές, αλλά και τα ερείπια μιας τρίκλιτης βασιλικής του 5ουαι. μ.χ., που σώζονται στο προαύλιο του Αγίου Ζαχαρία καθώς και τα λείψανα βυζαντινής οχύρωσης στο λόφο της ακροπόλεως. Προφανώς, μοιραίες για τις τύχες των κατοίκων του βυζαντινού πολίσματος της Ελευσίνας στάθηκαν οι επιδρομές των Αράβων στην Αττική τον 9ο αι. μ.χ., που ενδεχομένως οδήγησαν στην εγκατάλειψη του χώρου για κάποιο διάστημα. Οπωσδήποτε, η διατήρηση του τοπωνυμίου, έστω και παρεφθαρμένου ως «Λεψίνα», συνιστά ένδειξη διατήρησης κάποιας δραστηριότητας στο χώρο. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας πάνω στα ερείπια του ελληνιστικού οχυρού του δυτικότερου λόφου, χτίζεται ένας πύργος για έλεγχο της ευρύτερης περιοχής και των περασμάτων. Τα θεμέλια του αρχαίου οχυρού και ο φράγκικος πύργος κατεδαφίστηκαν στη δεκαετία του 1950 κατά τη λατόμευση του δυτικού λόφου. Τον 14ο αι. μ.χ. ο πληθυσμός της δυτικής Αττικής ενισχύεται με την κάθοδο αλβανικών φύλων. Η κυριότερη εστία στην ευρύτερη περιοχή είναι πλέον τα Κούντουρα, χωριό προστατευμένο στην ενδοχώρα και όχι η παραθαλάσσια Ελευσίνα που ήταν έκθετη στις πειρατικές επιδρομές. Μόνο στην ύστερη Τουρκοκρατία χτίζονται κάποιες ταπεινές καλύβες πάνω στα ερείπια του αρχαίου Ιερού.
*Κείμενο της Αρχαιολόγου Καλλιόπης Παπαγγελή.

Ιστορικά

Ο 5ος αι. μ.Χ. βρήκε την Ελευσίνα χριστιανική. Δεν υπάρχουν στοιχεία για το προηγούμενο διάστημα, παρά μόνο κάποιες αναφορές σε κείμενα εκκλησιαστικών Πατέρων όπου καταγγέλονται τα “όργια των μυστών”.

Το σχήμα του Αγίου Ζαχαρία (όμοιο με ανάλογα μικρασιατικά κτίσματα), αποκαλύπτει την επικοινωνία με άλλα χριστιανικά κέντρα.

Η βασιλική του Αγίου Ζαχαρία τοποθετείται στον 5ο αι.

Οι πειρατικές επιδρομές άρχισαν από τις αρχές του 7ου αιώνα. Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Άραβες ( 825 μ.Χ.), περίπου το 881, πραγματοποιήθηκε η καταστρεπτικότερη επιδρομή στις ακτές της δυτικής Πελοποννήσου, δυτικής Αττικής, και στα νησιά του Σαρωνικού. Οι κάτοικοι φεύγουν για την ενδοχώρα και φθάνουν σε πόλεις με μεγαλύτερη ασφάλεια, Θήβα, Αθήνα.

Τους Άραβες πειρατές διαδέχονται άλλοι – Μουσουλμάνοι, Γενοβέζοι, Νορμανδοί και έτσι η επιστροφή των κατοίκων είναι αδύνατη.

Το 13ο αιώνα η Αθήνα και όλη η Αττική καταλαμβάνονται από τον Όθωνα ντε λα Ρος (De la Roche) για λογαριασμό του βασιλιά της Θεσσαλονίκης, μέχρ5ι 1311.

Στις 11 Μαρτίου του 1311 τους Φράγκους αντικαθιστούν οι Καταλανοί.

Από το 1333 εμφανίζεται για πρώτη φορά στο κόλπο της Ελευσίνας ο στόλος των Τούρκων, όπου τον αντιμετωπίζουν οι δυνάμεις Βυζαντινών και Βενετών.

Το 1388 όταν η Αττική περιήλθε στον Φλωρεντινό οίκο των Ατζαγιόλι, η Ελευσίνα εξακολουθεί να είναι ακατοίκητη.

Την ίδια ακριβώς εποχή οι Αρβανίτες ολοκλήρωναν τη διείσδυσή τους στην Ελλάδα, ως το 1333 που δήλωσαν υποταγή στον Βυζαντινό αυτοκράτορα. Νέες αρβανίτικες ομάδες εγκαταστάθηκαν γύρω στα μέσα του 14ου αι. και τις αρχές του 15ου αιώνα . Αυτοί με τους λίγους ντόπιους, λόγω των επιδρομών, αποσύρονται στα ενδότερα, στα ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ, διαλέγουν τη γη όπου ζουν για αιώνες την γεωργική και ποιμενική τους ζωή. Οι Κουντουριώτες Αρβανίτες μόνο προς το τέλος της Τουρκοκρατίας θα κινηθούν προς τη Μάνδρα, τη Μαγούλα και την Ελευσίνα, αφομοιωμένοι πια με τους άλλους κατοίκους της Αττικής.

Διεύθυνση

Διεύθυνση:

Αρχαία, Ελευσίνα

Πώς θα Πάτε :

Αφήστε μια κριτική

Αξιολόγηση
Δημοσίευση...
Η Βαθμολογία σας έχει σταλεί επιτυχώς
Παρακαλούμε συμπληρώστε όλα τα πεδία
Captcha check failed